مدار صفر درجه، مويد يا منكر هولوكاست؟

اشپیگل آنلاین در مقاله ای به بررسی سریال مدار صفر درجه و پخش آن از تلویزیون ایران پرداخته است
 این نشریه  می نویسد، مدار صفر درجه یك سریال تلویزیونی درباره تعقیب یهودیان هر دوشنبه شب میلیونها نفر را در ایران به پای تلویزیون می كشاند. مدار صفر درجه قصه حبیب یك جوان ایرانی را تعریف می كند كه به اتفاق دو دوست خود اندكی پیش از جنگ دوم جهانی برای تحصیل فلسفه راهی پاریس می شود. او به سارا هم شاگرد یهودی خود دل می بندد. به زودی نازیها پایتخت فرانسه را به اشغال خود در می آورند و دست به كار می شوند كه یهودیان را به اردوگاههای كار اجباری بفرستند. زندگی سارا و خانواده اش هم به خطر می افتد. حبیب به نجات آنها می شتابد و برای آنها گذرنامه ایرانی تهیه میكند تا بتوانند به تهران بگریزند.
اشپیگل آنلاین نوشته است، مطرح شدن این موضوع در ایران خیلی غریب است. رییس جمهور محمود احمدی نژاد هلوكاست را یك اسطوره خوانده است، اما فیلم تماشایی مدار صفر درجه كه از چهار ماه پیش در ایران پخش می شود عكس آن را ثابت میكند. دست كم در نگاه اول چنین به نظر میرسد. ناتالی ماتی بازیگر جوان فرانسوی این فیلم كه نقش سارا را بازی میكند نيز همین عقیده را دارد.
او در گفتگویی با اشپیگل آنلاین گفت در این فیلم دیالوگهایی هستند كه صریحا به كشتار یهودیان به دست نازیها اشاره میكنند. علاوه بر این سارا و خانواده اش نقش مثبت را بازی میكنند. بسیاری از ایرانیان نیز همین را میگویند و از دیدن آن در تلویزیون دولتی به حیرت افتاده اند. یك دانشجوی ایرانی كه چند قسمت از این فیلم را دیده است میگوید تلویزیون ایران ظاهرا كنترل روی تولیدات خود را از دست داده است. از نظر او این فیلم از جهات دیگر نیز به یك تابو پرداخته است.
اینها همه در تلویزیون ایران عادی نیستند علاوه بر این موضوع عشق و نامه نگاری میان یك زن متاهل و یك افسر پلیس و نیز اندكی فمینیسم مطرح می شود كه بر جذابیت این سریال می افزاید. این محصول از لحاظ فنی هم به مراتب از سطح تولیدات ایران بالاتر است. حتی روزنامه وال استریت ژورنال نیز در هفته گذشته از این سریال ایرانی ستایش كرد و نوشت این فیلم تلاش دولت ایران است تا تصویر یهودیان در ایران را بهتر جلوه دهد.
اما این تفسیر وال استریت ژورنال چندان درست نیست. اگر دقت شود می توان دریافت كه در پس ظاهر زیبای این فیلم نظریه منكران هلوكاست نهفته است. به موجب این نظریه صهیونیستهای یهودی با همدستی با آدولف هیتلر قصد داشتند آرزوی تاسیس كشور یهود را برآورده سازند. به طور مثال تعریف می شود كه چطور در زمانی كه حبیب هنوز در تهران است یك خاخام ایرانی كه از مهاجرت یهودیان به فلسطین انتقاد می كند به دست صهیونیست ها به قتل می رسد. دایی دختر دانشجوی یهودی سرنوشت مشابهی دارد دلیل آن هم بعد روشن می شود. این استاد بازنشسته تاریخ مداركی از ارتباط پنهانی میان انجمن جهانی یهودیان و ناسیونالیستها را در دست دارد.
حسن فتحی كارگردان و فیلمنامه نویس این فیلم می گوید، عقاید رییس جمهور ایران به هیچوجه علت تولید آن نبوده است. او میگوید طرح ساخت فیلم پنج سال پیش یعنی مدتها پیش از روی كار آمدن احمدی نژاد شروع شده بود. اما این استدلال یك ایراد دارد. در آن یام احمدی نژاد هنوز رییس جمهور نشده بود، اما نظریات افرادی چون روژه گارودی كه هلوكاست را انكار می كنند در ایران شهرت داشتند. یكی از كتابهای گاردوی نیز در تیتراژ فیلم به عنوان منبع تاریخی معرفی میشود. به عنوان مشاور تاریخی كارگردان نیز به عبدالله شهبازی اشاره شده است، یك انكاركننده فعال هولوكاست كه در مقالاتی در در وبلاگ خود به نشانی این نكته را ثابت میكند.
فتحی هم منكر این افكار نیست. او در مصاحبه با اشپیگل انلاین گفت مدارك تاریخی ثابت میكنند كه اغلب قربانیان نازیها یهودیانی بودند كه با اشغال فلسطین مخالفت می ورزیدند. اما فتحی این فیلم تلویزیونی را در خدمت تفاهم میان ملل میداند او میگوید من با این فیلم میخواستم سهمی در دیالوگ میان فرهنگها و ادیان ایفا كنم. باید این سئوال را مطرح كرد كه آیا دیالوگ میان ادیان و فرهنگها با افكار افراطی میسر است یا نه. عجیب آن است كه مدار صفر درجه درست در وسط خاك اروپا در فرانسه و مجارستان و با شركت فعال هنرپیشگان اروپایی ساخته شده است. واقعیتی كه به كارگردان ایرانی اجازه داده است چنین با اعتماد به نفس به پروژه خود ادامه دهد.

Mouood.org